Upute o mjerama protiv raka

Op─çe upute za spre─Źavanje raka sastoje se od:

 

pridr┼żavanja pravilnih ┼żivotnih navika

1. ne pušiti
2. redovite obavljati fizi─Źke aktivnosti (najmanje 30 minuta na┬ádan)
3. ─Źesto boraviti u ─Źistoj okolini
4. umjereno se sun─Źati
5. jesti puno vo─ça i povr─ça, integralne ┼żitarice, plavu ribu
6. piti puno mlijeka
7. smanjiti koli─Źinu (┼żivotinjskih) masno─ça i crvenoga mesa,koristiti maslinovo ulje
8. odr┼ża┼żvati normalnu tjelesnu te┼żinu
9. piti što manje alkoholnih pića
10. zamijetiti rane znakove raka
11. redoviti sistematski pregledi
prepoznavanja ranih znakova raka

1. smetnje probave (─Źesti proljevi ili zatvor)
2. pojava promjene na─Źina mokrenja
3. neo─Źekivana krvarenja (mokra─ça, stolica, spolovilo, ka┼íljem,┬ápovra─çanjem)
4. promuklost
5. nadra┼żajni ka┼ż┼íalj
6. smetnje gutanja
7. zadebljanja na dojkama,
8. ─Źvorovi bilo gdje
9. ranice koje ne zacjeljuju
10. promjene na bradavicama ili made┼żima
11. gubitak apetita
12. mršavljenje
preventivnih sistematskih pregleda za pravovremeno otkrivanje raka

Svi bi ljudi trebali i─çi na sistematske preglede: od 20. do 40. godine svake tri godine, a poslije 40. svake godine jedanput. Osim pregleda za otkrivanje raka, svima se jo┼í mo┼że napraviti EKG, a ┼żenama i denzitometrija za odre─Ĺivanje gusto─çe kostiju.

Mu┼íkarci i ┼żene┬átrebaju obavljati ove pretrage: pregled ko┼że (samopregled), pregled ┼ítitne ┼żlijezde, pregled ustiju kod stomatologa, laboratorijske pretrage (sedimentacija, diferencijalna krvna slika, masno─çe i ┼íe─çer u krvi).

┼Żene trebaju obavljati: poslije 18. godine pregled dojki kod lije─Źnika i redoviti samopregled, mamografiju prema preporu─Źenoj shemi, redovite ginekolo┼íke preglede, pregled debeloga crijeva (digitorektalni pregled) kod lije─Źnika.

Mu┼íkarci┬átrebaju redovito obavljati: digitorektalni pregled radi tra┼żenja raka debeloga crijeva i prostate – poslije 40. jedanput godi┼ínje, a poslije 50. godine i test prostata-specifi─Źnog antigena koji je povi┼íen kod raka prostate; pregled (samopregled testisa).

 

Prevencija raka