Upute o mjerama protiv raka

Opće upute za sprečavanje raka sastoje se od:

 

pridržavanja pravilnih životnih navika

1. ne pušiti
2. redovite obavljati fizičke aktivnosti (najmanje 30 minuta na dan)
3. često boraviti u čistoj okolini
4. umjereno se sunčati
5. jesti puno voća i povrća, integralne žitarice, plavu ribu
6. piti puno mlijeka
7. smanjiti količinu (životinjskih) masnoća i crvenoga mesa,koristiti maslinovo ulje
8. održažvati normalnu tjelesnu težinu
9. piti što manje alkoholnih pića
10. zamijetiti rane znakove raka
11. redoviti sistematski pregledi
prepoznavanja ranih znakova raka

1. smetnje probave (česti proljevi ili zatvor)
2. pojava promjene načina mokrenja
3. neočekivana krvarenja (mokraća, stolica, spolovilo, kašljem, povraćanjem)
4. promuklost
5. nadražajni kažšalj
6. smetnje gutanja
7. zadebljanja na dojkama,
8. čvorovi bilo gdje
9. ranice koje ne zacjeljuju
10. promjene na bradavicama ili madežima
11. gubitak apetita
12. mršavljenje
preventivnih sistematskih pregleda za pravovremeno otkrivanje raka

Svi bi ljudi trebali ići na sistematske preglede: od 20. do 40. godine svake tri godine, a poslije 40. svake godine jedanput. Osim pregleda za otkrivanje raka, svima se još može napraviti EKG, a ženama i denzitometrija za određivanje gustoće kostiju.

Muškarci i žene trebaju obavljati ove pretrage: pregled kože (samopregled), pregled štitne žlijezde, pregled ustiju kod stomatologa, laboratorijske pretrage (sedimentacija, diferencijalna krvna slika, masnoće i šećer u krvi).

Žene trebaju obavljati: poslije 18. godine pregled dojki kod liječnika i redoviti samopregled, mamografiju prema preporučenoj shemi, redovite ginekološke preglede, pregled debeloga crijeva (digitorektalni pregled) kod liječnika.

Muškarci trebaju redovito obavljati: digitorektalni pregled radi traženja raka debeloga crijeva i prostate – poslije 40. jedanput godišnje, a poslije 50. godine i test prostata-specifičnog antigena koji je povišen kod raka prostate; pregled (samopregled testisa).

 

Prevencija raka